O kapliczkach, krzyżach i figurach przydrożnych
















Drochlin na Podlasiu - trudna historia na styku wyznań
Drochlin gmina Grodzisk, powiat siemiatycki, województwo podlaskie.

Po upadku powstania listopadowego władze rosyjskie nasiliły działania zmierzające do likwidacji Kościoła greckokatolickiego na terenie Królestwa Polskiego. Unicka diecezja chełmska, obejmująca również nieprzyłączoną do Rosji część Podlasia, poddana została naciskom mającym na celu oderwanie unitów od katolicyzmu. Nakazano delatynizację cerkwi (m.in.  usunięcie konfesjonałów, ławek, monstrancji, dzwonków, zakazano noszenia szkaplerzy, odmawiania różańca), a w końcu 1875 r. diecezję zlikwidowano, zaliczając unitów do prawosławnych. Część wiernych nadal uznawała się jednak za grekokatolików, zwłaszcza na Podlasiu. Opór przed przejmowaniem świątyń przez duchownych prawosławnych prowadził nieraz do interwencji wojska, a w Pratulinie koło Białej Podlaskiej do zastrzelenia 13 wiernych, którzy klęcząc bronili cerkwi. W 1996 r. pratulińscy męczennicy zostali beatyfikowani przez Jana Pawła II.

Drochlin pow. siemiatycki, kapliczki
Drochlin powiat siemiatycki, stela
1. fot. 2002
2. fot. 2002

Drochlin był wioską zamieszkaną przez unitów należących do parafii w Grodzisku. Na obrzeżu wsi znajdują się 3 figury przydrożne, będące symbolami trudnej hitorii religijnej regionu. Granitowa stela z 1881 r. zwieńczona nowszym żelaznym krzyżem, granitowy obelisk z 1916 r. zwieńczony żelaznym krzyżem i drewniany krzyż.

Stela pochodzi z okresu gdy rosyjskie władze zdelegalizowały grekokatolicyzm. Znajduje się na niej ludowa płaskorzeźba grupy Ukrzyżowania i inskrypcja cyrylicą. Po klęsce Rosji w wojnie japońskiej car Mikołaj II ogłosił 20 kwietnia 1905 r. ukaz tolerancyjny i amnestię za przewinienia religijne. Cofnięto sankcje za wystąpienie z Cerkwi prawosławnej. Po tym ukazie siłą wcieleni do prawosławia dawni unici zaczęli licznie przechodzić do Kościoła katolickiego, ale tylko na obrządek łaciński, bo unicki pozostał zakazany. Stojący obok steli obelisk pochodzi z 1916 r. i ma inskrypcję w języku polskim: ''Od Powietrza Głodu Ognia i Wojny Zachowaj Nas Panie. Fundacyja wsi Drochlina. 1916.''  Za figurami stoi wysoki drewniany krzyż z tzw. koroną na szczycie pionowej belki, w postaci małego kutego krzyża.

Chrystus Frasobliwy
© Michał Zalewski 2004