Mierzynówka

Z Kapliczki
Wersja z dnia 07:44, 19 cze 2020 autorstwa Anna Kowalczewska (dyskusja | edycje) (Utworzono nową stronę "thumb|220px|fot. 2002 '''Mierzynówka''' gmina Grodzisk, powiat siemiatycki. Przy drodze z Grodziska do Czarnej Śred...")
(różn.) ← poprzednia wersja | przejdź do aktualnej wersji (różn.) | następna wersja → (różn.)
Przejdź do nawigacjiPrzejdź do wyszukiwania
fot. 2002

Mierzynówka gmina Grodzisk, powiat siemiatycki.

Przy drodze z Grodziska do Czarnej Średniej stoi murowana kapliczka wnękowa z drewnianą rzeźbą świętego Jana Nepomucena. Kapliczka jest wpisana do Rejestru zabytków nieruchomych pod numerem 302 z 25.11.1966 i datowana na początek XIX w.[1] Na koniec XVIII w. przesuwa jej powstanie Katalog zabytków sztuki w Polsce z roku 1996, datując jednocześnie rzeźbę na 2. poł. XIX w.[2].

Drewniana, polichromowana rzeźba jest jedną z licznych w 2. połowie XVIII w. fundacji szlacheckich zamawianych w prowincjonalnych cechowych warsztatach rzeźbiarskich. Tego typu figury św. Jana, nawiązujące z różnym stopniem udatności do baroku czy rokoka, spotkać można w ziemi drohickiej na północ od Bugu, oprócz Mierzynówki w Drohiczynie i Ostrożanach, a także w niektórych kościołach, np. w Osmoli.

Jest bardzo prawdopodobne, że kapliczka pochodzi z tego samego okresu, co rzeźba, czyli zgodnie z datowaniem w Katalogu zabytków sztuki w Polsce. Murowana z cegły, otynkowana, posadowiona na planie prostokąta. Ściany na cokole oddzielonym niewielkim, ceglanym gzymsem, o sfazowanych wyokrąglonych narożach. Od frontu wysoka i głęboka wnęka na rzeźbę, w bocznych ścianach zamknięte odcinkowo małe okienka. Dwuspadowy dach kryty dachówką. Wnękę chroni metalowa balustrada, która pojawiła się zamiast drewnianej, widocznej na zdjęciu z 1938 r.

W 2011 r. gmina Grodzisk przeprowadziła renowację kapliczki m.in. z wykorzystaniem funduszy z Unii Europejskiej. Remont był niewątpliwie potrzebny, ale urokliwa kapliczka została przy okazji oszpecona umocowanymi od frontu tabliczkami informacyjnymi, a urok miejsca zniknął poprzez wybrukowanie otoczenia i dojścia. W kapliczce pojawiła się kopia pierwotnej rzeźby. Można po niej stwierdzić, że prowincjalne podlaskie warsztaty rzeźbiarskie prezentowały przed ponad 200 lat wyższy poziom niż współcześnie.

W okolicy usłyszeć można postponującą nieprzestrzegających zasad savoir-vivre'u uwagę: Odwrócił się dupą jak św. Jan od Mierzynówki. I rzeczywiście kapliczka stojąca przy szosie zwrócona jest tyłem do zabudowań wsi, ciągnących się wzdłuż równoległej do szosy drogi (położenie kapliczki). Podobne powiedzenie funkcjonuje w nadbużańskich wsiach w okolicy Sadownego.

Godna uwagi we wsi jest jeszcze wnękowa kapliczka murowana zakończona krzyżem. Na czworobocznym cokole ożywionym płycinami umieszczona jest kapliczka wnękowa, będąca podstawą krzyża. Zamkniętą odcinkowym łukiem wnękę chronioną szklonymi drzwiczkami, ujmuje atrapa arkady. We wnęce gipsowa figurka Matki Boskiej. Wiek kapliczki jest trudny do określenia, możliwe że pochodzi z początku XX w.

Przypisy

  1. Mierzynówka [w:] Rejestr zabytków nieruchomych - województwo podlaskie, Narodowy Instytut Dziedzictwa
  2. Katalog zabytków sztuki w Polsce, Tom XII Zeszyt 1: Siemiatycze, Drohiczyn i okolice, Warszawa 1996, s. 38