Herby na kamienicach i innych zabytkach

Z almanach wrocławski
(Przekierowano z Herby na kamienicach)
Przejdź do nawigacjiPrzejdź do wyszukiwania

Herby na kamienicach wrocławskich

Herby na innych zabytkach

Św. Wincenty na południowej ścianie katedry wrocławskiej i "szafa Paszkowicza"

Figurę ufundowali w 1470 r. kanonik Johannes Paschkowitz (również Paschkowicz, w polskiej literaturze najczęściej nazywany Jan Paszkowicz) oraz prawdopodobnie wrocławski kupiec Thomas Prockendorff (zm. 1481). Świadczą o tym data (fot. 1) oraz herby (fot. 2 i 3). Ten z heraldycznie prawej strony (fot. 2) to znak używany przez znanego głównie z zamówienia tzw. szafy Paszkowicza (almaria, armaria, szafa na archiwum diecezjalne) dygnitarza kościoła wrocławskiego. Mamy pewność, bo na wspomnianej szafie znajduje się inskrypcja mówiąca o tym, że Johann Paschkowicz kupił ją w 1455 r. za 35 florenów z funduszy kościelnych[1] (fot. 4 i 5), a na środku pasa dekoracyjnego znajduje się pod nią herb (fot. 5), taki jak na konsoli, na której stoi św. Wincenty (fot. 2). Johannes Paschkowitz pojawia się czasem z von Schwanfeld (Schwan - łabędź jak w herbie). Być może chodzi o miejscowość Schwanfeld w Dolnej Frankonii, mającej podobny herb. Był doktorem obojga praw, a we wrocławskiej kapitule katedralnej pełnił funkcję prokuratora oraz magistra fabricae ecclesiae. Kanonik będący prokuratorem zarządzał majątkiem kapituły. Prowadził bilanse, wypłacał kanonikom pensje i dystrybucje chórowe. Magister fabricae ecclesiae opiekował się budynkiem katedry i wszystkimi budowlami na Ostrowie Tumskim. W związku z tym dysponował funduszami kościelnymi. Kanonicy wybierali spośród siebie dwóch magistrów fabricea ecclesie na roczną kadencję. Fundusze kościelne trzymali oni w skarbonie zamykanej na trzy klucze. Dwa posiadali oni, a trzeci - jeden z prałatów. Z funkcjami tymi łączy się zamówienie wspomnianej szafy, a możliwe, że również figury św. Wincentego. Paschkowitz był typowym kościelnym dygnitarzem okresu. Zgromadził wiele dochodowych beneficjów. Oprócz tego, że był kanonikiem katedralnym był nim też w kapitułach świętokrzyskiej i otmuchowskiej. W Nysie miał probostwo, a w Głogowie i Legnicy prebendy altaryjne. Prawdopodobnie jego bratem był proboszcz w Smolcu Mikołaj Paszkowicz. Drugi herb na konsoli pod figurą to Prockendorff. Najpewniej wskazuje on na Thomasa von Prockendorffa (zm. 1481), kupca, który przeniósł się w w 1456 r. z Legnicy do Wrocławia i z sukcesami kontynuował tu swoje interesy. Świadczy o tym wejście w posiadanie rodzinnej kaplicy w kościele św. Elżbiety, w której ufundował ołtarz[2]. W 1517 r., jego syn Hans Prockendorff ufundował do ołtarza piaskowcową płytę z reliefem przedstawiającym 15 mężczyzn i 6 kobiet, członków rodziny.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Anno Domini MCCCCLV Dominus Johannes Paschkowicz canonicus procurator ac magister fabrice ecclesie wratislaviensis hanc almariam comparavit et constant 35 florensis de pecunis ec ecclesie. Zastosowane w oryginale abrewiacje zostały uzupełnione.
  2. Czechowicz 2008, 160 sugeruje, że nicią łączącą dwóch fundatorów może być sąsiedztwo brata Johannesa Paschkowitza, Mikołaja jako proboszcza w Smolcu z Sośnicą, która miała być własnością Thomasa Prockendorrffa. W posiadanie Sośnicy wszedł jednak dopiero syn Thomasa Hans Prockendorff już po powstaniu rzeźby św. Wincentego.

Literatura