Pomnik Pomordowanych na Kresach Południowo-Wschodnich: Różnice pomiędzy wersjami

Z almanach wrocławski
Przejdź do nawigacjiPrzejdź do wyszukiwania
Linia 1: Linia 1:
{{W budowie}}
 
 
{{Wrocław}}
 
{{Wrocław}}
 
[[Plik:Wrocław Pomnik Ofiar UPA.jpg|Pomnik Ofiar UPA we Wrocławiu|thumb|left|360px|Pomnik Pomordowanych na Kresach Południowo-Wschodnich, fot 2017]]
 
[[Plik:Wrocław Pomnik Ofiar UPA.jpg|Pomnik Ofiar UPA we Wrocławiu|thumb|left|360px|Pomnik Pomordowanych na Kresach Południowo-Wschodnich, fot 2017]]
'''Pomnik Pomordowanych na Kresach Południowo-Wschodnich w latach 1939-1947''' (Pomnik Ofiar UPA) usytuowany jest na skwerze w obrębie Placu Polskiego we [[Wrocław]]iu. Pomnik-Mauzoleum, poświęcony jest obywatelom polskim pomordowanym na kresach południowo-wschodnich w latach 1939-1947 przez Organizację Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) i Ukraińską Powstańczą Armię (UPA) oraz upamiętnia Ukraińców, którzy udzielali schronienia Polakom. Powstał w 1999 r. z inicjatywy działającego od 1991 r. we Wrocławiu Stowarzyszenia Upamiętnienia Ofiar Zbrodni Ukraińskich Nacjonalistów oraz organizacji kresowych i kombatanckich. Na Dolnym Śląsku mieszka ponad 30% spośród ok. 4 5000 000 obywateli polskich mających kresowe pochodzenie. Stanowią prawie połowę (47%) mieszkańców województwa dolnośląskiego<ref group="U" name="Spis"><small>Informacja na podstawie badania CBOS z 2012 r. ''Kresowe korzenie Polaków''</small>''</ref>.
+
'''Pomnik Pomordowanych na Kresach Południowo-Wschodnich w latach 1939-1947''' (Pomnik Ofiar UPA) usytuowany jest na skwerze w obrębie Placu Polskiego we [[Wrocław]]iu <small>(51°06'42.9"N 17°02'34.7"E)</small>. Pomnik-Mauzoleum, poświęcony jest obywatelom polskim pomordowanym na kresach południowo-wschodnich w latach 1939-1947 przez Organizację Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) i Ukraińską Powstańczą Armię (UPA) oraz upamiętnia Ukraińców, którzy udzielali schronienia Polakom. Powstał w 1999 r. z inicjatywy działającego od 1991 r. we Wrocławiu Stowarzyszenia Upamiętnienia Ofiar Zbrodni Ukraińskich Nacjonalistów oraz organizacji kresowych i kombatanckich. Na Dolnym Śląsku mieszka ponad 30% spośród ok. 4 5000 000 obywateli polskich mających kresowe pochodzenie. Stanowią prawie połowę (47%) mieszkańców województwa dolnośląskiego<ref group="U" name="Spis"><small>Informacja na podstawie badania CBOS z 2012 r. ''Kresowe korzenie Polaków''</small>''</ref>.
  
W styczniu 1996 r. ogłoszono konkurs na projekt Pomnika. Wpłynęło 11 prac, wybrany został  projekt Jarosława Bańkowskiego. Pomnik wyknał S. Więcek i firma kamieniarska Olewicz Profilex z Piławy Górnej.  Odsłonięcie odbyło się 25 września 1999 r.  Poświęcenia dokonał wtedy arcybiskup wrocławski Henryk Kardynał Gulbinowicz. Interpretacja dzieła przez Stowarzyszenie Upamiętnienia Ofiar Zbrodni Ukraińskich Nacjonalistów stwierdza: ''Pomnik składa się z dwu brył przedstawiających formę tzw. „piramidy azteckiej”. W miejscu przełamania, w części środkowej wykuto postać ludzką przedstawiającą Mękę Pańską z rozpostartymi ramionami, same zaś ramiona zostały „wgniecione” w belkę granitu. Ideą Pomnika jest postawienie nagrobnego bloku kamiennego w pionie dla wydobycia i ukazanie Światu zbrodni ludobójstwa popełnionych na Kresach Południowo-Wschodnich. Faktura, która przypomina płótno, jest symbolem śmierci i zmartwychwstania pamięci i prawdy o zamordowanych. Przełamane płyty przedstawiają niespodziewany cios zadany zamordowanym i ich rodzinom.''
+
W styczniu 1996 r. ogłoszono konkurs na projekt Pomnika. Wpłynęło 11 prac i wybrany został  projekt Jarosława Bańkowskiego. Pomnik wykonał S. Więcek i firma kamieniarska Olewicz Profilex z Piławy Górnej.  Odsłonięcie odbyło się 25 września 1999 r.  Poświęcenia dokonał wtedy arcybiskup wrocławski Henryk Kardynał Gulbinowicz w obecności około 3000 osób. Interpretacja dzieła przez Stowarzyszenie Upamiętnienia Ofiar Zbrodni Ukraińskich Nacjonalistów stwierdza: ''Pomnik składa się z dwu brył przedstawiających formę tzw. „piramidy azteckiej”. W miejscu przełamania, w części środkowej wykuto postać ludzką przedstawiającą Mękę Pańską z rozpostartymi ramionami, same zaś ramiona zostały „wgniecione” w belkę granitu. Ideą Pomnika jest postawienie nagrobnego bloku kamiennego w pionie dla wydobycia i ukazanie Światu zbrodni ludobójstwa popełnionych na Kresach Południowo-Wschodnich. Faktura, która przypomina płótno, jest symbolem śmierci i zmartwychwstania pamięci i prawdy o zamordowanych. Przełamane płyty przedstawiają niespodziewany cios zadany zamordowanym i ich rodzinom.'' Symbolika niematerialnej postaci, która jednocześnie jest i jej niema, jest zrozumiała dla oglądających pomnik
  
Na Pomniku wyryte są słowa Adama Mickiewicza z III części Dziadów : ''Jeśli zapomnę o Nich, Ty Boże… zapomnij o Mnie'' oraz herby miast wojewódzkich południowo-wschodnich kresów II Rzeczypospolitej. W kryptach złożona jest ziemia z mogił 2000 miejscowości masowych mordów ludności polskiej ziem: wołyńskiej, tarnopolskiej, lwowskiej, stanisławowskiej, lubelskiej, poleskiej, rzeszowsko-przemyskiej.
+
Na monumencie znajdują się herby Lwowa, Stanisławowa, Łucka i Tarnopola.  Zainstalowane zostały cztery tablice inskrypcyjne. Na pierwszej, umieszczonej frontowo widnieje napis: ''Obywatelom Polskim pomordowanym na Kresach Południowo-Wschodnich w latach 1939-1947 przez Organizację Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) – Ukraińską Powstańczą Armię Ludową (UPA). Organizacje Kresowe i Kombatanckie. Wrocław A.D. 1999.'' Na tablicy znajdującej się po prawej stronie napis brzmi: ''W kryptach pomnika złożona jest ziemia z mogił 2000 miejscowości masowych mordów ludności polskiej ziemi: wołyńskiej, tarnopolskiej, lwowskiej, stanisławowskiej, lubelskiej, poleskiej, rzeszowsko-przemyskiej w latach 1939-1947''. Tablica umieszczona z tyłu głosi: ''Pomnik – Mauzoleum został odsłonięty i poświęcony w dniu 25.IX.1999 r. przez jego eminencję ks. Henryka kardynała Gulbinowicza metropolitę wrocławskiego''. Tablica znajdująca się po lewej stronie zawiera napis: ''Pamięci Ukraińców, którzy udzielili schronienia Polakom''. Na samym  Pomniku wyryte są słowa Adama Mickiewicza z III części Dziadów : ''Jeśli zapomnę o Nich, Ty Boże… zapomnij o Mnie''.
  
 +
Początkowo pomnik miał upamiętniać wszystkie ofiary wojny z terenów przedwojennej południwo-wschodniej Polski a napis na głównej tablicy miał brzmieć:  ''Obywatelom polskim pomordowanym na Kresach Południowo-Wschodnich w latach 1939-47 przez OUN-UPA, NKWD i gestapo''. Społeczny komitet budowy usunął napis ''pomordowanym'' i w to miejsce umieścił ''ofiarom zbrodni ludobójstwa'' oraz usunął wzmiankę o NKWD i gestapo. Przeciwko inskrypcji tej treści oponowała  Ambasada Ukraińska, starając  się wywrzeć nacisk poprzez  Radę Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa i szefa sejmowej komisji mniejszości narodowych, aby napis nie dotyczył wyłącznie zbrodni ukraińskich. 
 +
 
<gallery heights=210px mode="packed-hover">
 
<gallery heights=210px mode="packed-hover">
 
Plik:Wrocław Pomnik Pomordowanych na Kresach.jpg|alt=Pomnik Pomordowanych na Kresach we Wrocławiu|thumb|Pomnik Ofiar UPA, Wrocław, fot 2017
 
Plik:Wrocław Pomnik Pomordowanych na Kresach.jpg|alt=Pomnik Pomordowanych na Kresach we Wrocławiu|thumb|Pomnik Ofiar UPA, Wrocław, fot 2017

Wersja z 17:35, 21 sie 2020

Wrocław


Pomnik Pomordowanych na Kresach Południowo-Wschodnich, fot 2017

Pomnik Pomordowanych na Kresach Południowo-Wschodnich w latach 1939-1947 (Pomnik Ofiar UPA) usytuowany jest na skwerze w obrębie Placu Polskiego we Wrocławiu (51°06'42.9"N 17°02'34.7"E). Pomnik-Mauzoleum, poświęcony jest obywatelom polskim pomordowanym na kresach południowo-wschodnich w latach 1939-1947 przez Organizację Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) i Ukraińską Powstańczą Armię (UPA) oraz upamiętnia Ukraińców, którzy udzielali schronienia Polakom. Powstał w 1999 r. z inicjatywy działającego od 1991 r. we Wrocławiu Stowarzyszenia Upamiętnienia Ofiar Zbrodni Ukraińskich Nacjonalistów oraz organizacji kresowych i kombatanckich. Na Dolnym Śląsku mieszka ponad 30% spośród ok. 4 5000 000 obywateli polskich mających kresowe pochodzenie. Stanowią prawie połowę (47%) mieszkańców województwa dolnośląskiego[U 1].

W styczniu 1996 r. ogłoszono konkurs na projekt Pomnika. Wpłynęło 11 prac i wybrany został projekt Jarosława Bańkowskiego. Pomnik wykonał S. Więcek i firma kamieniarska Olewicz Profilex z Piławy Górnej. Odsłonięcie odbyło się 25 września 1999 r. Poświęcenia dokonał wtedy arcybiskup wrocławski Henryk Kardynał Gulbinowicz w obecności około 3000 osób. Interpretacja dzieła przez Stowarzyszenie Upamiętnienia Ofiar Zbrodni Ukraińskich Nacjonalistów stwierdza: Pomnik składa się z dwu brył przedstawiających formę tzw. „piramidy azteckiej”. W miejscu przełamania, w części środkowej wykuto postać ludzką przedstawiającą Mękę Pańską z rozpostartymi ramionami, same zaś ramiona zostały „wgniecione” w belkę granitu. Ideą Pomnika jest postawienie nagrobnego bloku kamiennego w pionie dla wydobycia i ukazanie Światu zbrodni ludobójstwa popełnionych na Kresach Południowo-Wschodnich. Faktura, która przypomina płótno, jest symbolem śmierci i zmartwychwstania pamięci i prawdy o zamordowanych. Przełamane płyty przedstawiają niespodziewany cios zadany zamordowanym i ich rodzinom. Symbolika niematerialnej postaci, która jednocześnie jest i jej niema, jest zrozumiała dla oglądających pomnik

Na monumencie znajdują się herby Lwowa, Stanisławowa, Łucka i Tarnopola. Zainstalowane zostały cztery tablice inskrypcyjne. Na pierwszej, umieszczonej frontowo widnieje napis: Obywatelom Polskim pomordowanym na Kresach Południowo-Wschodnich w latach 1939-1947 przez Organizację Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) – Ukraińską Powstańczą Armię Ludową (UPA). Organizacje Kresowe i Kombatanckie. Wrocław A.D. 1999. Na tablicy znajdującej się po prawej stronie napis brzmi: W kryptach pomnika złożona jest ziemia z mogił 2000 miejscowości masowych mordów ludności polskiej ziemi: wołyńskiej, tarnopolskiej, lwowskiej, stanisławowskiej, lubelskiej, poleskiej, rzeszowsko-przemyskiej w latach 1939-1947. Tablica umieszczona z tyłu głosi: Pomnik – Mauzoleum został odsłonięty i poświęcony w dniu 25.IX.1999 r. przez jego eminencję ks. Henryka kardynała Gulbinowicza metropolitę wrocławskiego. Tablica znajdująca się po lewej stronie zawiera napis: Pamięci Ukraińców, którzy udzielili schronienia Polakom. Na samym Pomniku wyryte są słowa Adama Mickiewicza z III części Dziadów : Jeśli zapomnę o Nich, Ty Boże… zapomnij o Mnie.

Początkowo pomnik miał upamiętniać wszystkie ofiary wojny z terenów przedwojennej południwo-wschodniej Polski a napis na głównej tablicy miał brzmieć: Obywatelom polskim pomordowanym na Kresach Południowo-Wschodnich w latach 1939-47 przez OUN-UPA, NKWD i gestapo. Społeczny komitet budowy usunął napis pomordowanym i w to miejsce umieścił ofiarom zbrodni ludobójstwa oraz usunął wzmiankę o NKWD i gestapo. Przeciwko inskrypcji tej treści oponowała Ambasada Ukraińska, starając się wywrzeć nacisk poprzez Radę Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa i szefa sejmowej komisji mniejszości narodowych, aby napis nie dotyczył wyłącznie zbrodni ukraińskich.

Uwagi

  1. Informacja na podstawie badania CBOS z 2012 r. Kresowe korzenie Polaków
Publikacja - 2017 r.
Aktualizacja - 2017 r.